Yazan: Şadi Evren ŞEKER

Bu yazının amacı, bilişim teknolojilerinin (BT) işletmeler üzerindeki etkilerini açıklamaktır. Temel olarak, bilgi teknolojilerinin bir işletme üzerindeki etkileri aşağıdaki yönlerden düşünülebilir:

  1. Ekonomik etkiler
    1. İşlem Maliyeti Teorisi
    2. Ajans Maliyet Teorisi
  2. Örgütsel ve Davranışsal Etkiler
  3. İşletmelerin Direncini Değiştir

Ekonomik olarak, bir işletmedeki bilgi maliyeti bilgi teknolojilerinden etkilenir. Teknolojinin doğru ve verimli kullanılması sonucunda bilgiye erişim, bilginin kullanımı veya bilgilerin depolanması gibi maliyetler azaltılmış ve işletmenin yarattığı ekonomik gelirin artması beklenmektedir.

Bilginin üretim / hizmet faktörlerinden biri olduğu da unutulmamalıdır. Başka bir deyişle, emek veya sermaye gibi bilgiler aynı zamanda üretim / hizmete girdi ve ürün / hizmetin maliyeti, kalitesi, rekabet avantajı vb. Etkiler.

Ayrıca, işlem maliyeti teorisi olarak bilinen teori ile bir işletmedeki bilgi teknolojisi seviyesi ile piyasadaki faaliyetlerinin maliyeti arasındaki ilişki incelenebilir. Örneğin, en iyi tedarikçiyi bulmak ve tedarikçinin sözleşmeye uygun çalışıp çalışmadığını kontrol etmek gibi adımların işlem maliyeti teorisi kapsamında incelenebileceğini söyleyebiliriz. (ayrıca bkz. işlem maliyeti teorisi)

Ajans Teorisi olarak bilinen teoriye göre, bir işletme tarafından kullanılan ajansların kontrolünün bir maliyeti vardır. Bu maliyet işletmelerin büyümesine paralel olarak artar. Bilgi teknolojileri bu kurumların kullanımını daha verimli hale getirebilir, maliyetleri düşürür ve sonuçları daha verimli hale getirir.

Bilgi teknolojilerinin işletmelerde örgütsel ve davranışsal etkileri olabilir. Bunlardan en belirgin olanı, işletmedeki düzleştirme organizasyonudur.

bt_isletme_etki

bt_isletme_etkisi_duzles Yukarı

Örneğin, bir işletmenin hiyerarşik yapısındaki orta düzey yöneticilere duyulan gereksinimin nedeni genellikle üst düzey yöneticilerin en düşük seviyeye hakim olamaması ve yöneticiler üzerindeki yükün yüksek olmasıdır. BT, yöneticilerin işin hemen hemen her yerinden veri akışı sağlayarak ve yöneticilere ihtiyaç duydukları uzmanlık ve kontrol kriterlerini sağlayarak, tüm seviyelerdeki yöneticilerin daha yüksek kalitede olmalarını ve daha yüksek yönetim seviyeleri. Sağlar. Bu sayede işletmelerdeki yönetim maliyetlerinin azaldığı ve işletmelerin hiyerarşik yapılarının daha da düzleştiği söylenebilir.

Bilgi teknolojisinin işletmelerdeki etkilerinden biri de değişim kavramı etrafında şekillenmektedir. Bilgi teknolojileri hem kendi içlerinde hızlı bir değişim içindedir hem de işletmenin talepleri doğrultusunda işlerin hızlı değişimini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Ancak, bu değişiklik tüm işletmelerde olumlu olarak görülmemektedir. İşin bir kısmı veya bazı çalışanlar değişime direnç gösterebilir. Bu direnci doğru anlamak için değişimin dört boyutunu anlamak gerekir.

NEW degisim_dortg

Yukarıdaki şekilde gösterildiği gibi, değişimin 4 boyutu vardır ve sağlıklı bir değişim bu dört boyutun dengeli bir şekilde değiştirilmesini öngörür. Örneğin, teknolojik ebatlardaki hızlı değişimler, gerekli eğitim, bilgi ve uyarlama yapılmadan, personele tepki göstermesi anlamına gelir. Benzer şekilde, iş / görev değişiklikleri ve işletmedeki yapısal değişiklikler, personel ve teknolojik değişiklikler ile birlikte gerçekleştirilir. Bu bakiye çeyreğinde, işletmenin bulunduğu aşamaya göre değişiklikler olabilir. Örneğin, yeni kurulan bir işletmede, balans kadrosundaki personelin talepleri teknolojik ihtiyaçların çok ötesinde olabilir. Farklı şirket kültürlerinden ve deneyimlerinden gelen, beklentileri ve hayalleri olan personel genellikle kurulum aşamasında teknolojik yatırımlardan memnun kalmaz ve sürekli yeni talepler ve değişiklikler talep eder. Öte yandan, eski olgun işletmelerde, eski teknolojilerin personel sadakatinin yüksek olduğu ve değişimin uygulanmasında zorluklar yaşandığı söylenebilir.